Enternasyonal fikri, komünizm fikrinin içinde yer alır. Karl Marks ve Fredrich Engels Komünist Parti Manifestosunu yazarken iki önemli vurguyu genel bir çağrıya dönüştürmüşlerdi: İlki enternasyonal fikrini özetleyen Bütün Ülkelerin İşçileri, Birleşin! diğeri İşçi Sınıfının Kurtuluşu Kendi Eseri Olacaktır!
Marks ve Engels'in yaşadığı çağın Avrupasında ulusal sınırlar henüz yoktu, işçi sınıfı bu sınırlar ve ulusçuluk eliyle bölünmemişti. Alman bir işçi Fransa'da veya İtalya'da çalışmaya gidebilir ve bunun için "vize" gibi özel bir izin almak zorunda değildi. Enternasyonal Marşı 1871 yılında Paris Komünü zamanında yazıldı.
Birinci Enternasyonal 1864'te, İkinci Enternasyonal 1889'da Marks ve Engels'in zamanında kuruldu, Üçüncü Enternasyonal 1919'da Rus Devriminin itici gücüyle Lenin ve Troçki'nin zamanında yeniden kuruldu. Enternasyonal Dünya Partisi demekti.
Her Enternasyonal uluslararası işçi sınıfının çıkarlarını savunmak ve Dünya Devrimini örgütlemek üzere kurulmuş olsa da zaman içinde burjuvaziyle savaşımda yaşanan yenilgiler veya ulusal devletlerin gelişmesiyle işçi sınıfı içinde etkisini artıran ulusalcı, milliyetçi eğilimlerin güçlenmesiyle ya da Tek Ülkede Sosyalizm sözde komünist (Stalinist) teorisi sebebiyle dumura uğratıldı.
Üçüncü Enternasyonal Lenin'in ölümünün (1924) ardından içine sürüklendiği dar ulusalcılık, Dünya Devrimi dinamiklerini (Çin ve İspanya devrimlerini) Rus bürokrasisinin çıkarlarına feda eden sözde tek ülkede sosyalizm siyaseti sebebiyle, etkisini yitirdi ve 1943'te kendisini fesh etti.
Üçüncü Erternasyonal'in görevlerini yapmayışı ve Dünya Devrimi çizgisinden uzaklaşması sebebiyle Eylül 1938'de Troçki, Dördüncü Enternasyonali kurdu. Uluslararası işçi sınıfının devrimci komünist fikirlerinin yozlaştırılmasını durdurmak, işçi sınıfına yol göstermek üzere bir Enternasyonal gerekliydi. Dördüncü Enternasyonal'in uluslararası işçi sınıfı içinde fiziki bir gücü olamadı, ancak siyasi etkisi bugünlere kadar gelmiştir.
Hem yaklaşmakta olan faşizme, hem dünya burjuvazisine hem de Rus bürokrasinin komünist fikirlerden uzaklaşmasına karşı büyük bir kafa tutuştu. Nitekim, iki yıl sonra Troçki'nin Stalinizmin ajanlarınca öldürülmüş olmasında bu Enternasyonal girişimin payı büyüktür.
Dördüncü Enternasyonal 88 yıl önce Stalinizmin, faşizmin ve dünya burjuvazisinin karşısına uluslararası işçi sınıfının çıkarlarını korumak üzere, bir programla, Geçiş Programı ile çıkıyordu. İnsanlık için büyük yıkımları temsil eden faşizm, kapitalist sömürü ve devrimci fikirlerin yozlaştırılmasına karşı insanlığın geleceği enternasyonal devrimci önderliğin inşasına bağlıydı.
"İnsanlığın tarihsel bunalımı, devrimci önderliğin bunalımına indirgenmiştir" sözü bugün de geçerlidir; insanlığı felakete, savaşlara, baskı rejimlerine sürükleyen kapitalist dünya düzenini yıkacak tek devrimci sınıf olan işçi sınıfı içinde Enternasyonal devrimci önderliğin inşası insanlığın geleceği için mutlaka gereklidir.
(31.08.26)