Sinif Mucadelesi
İran

Başkan değişiyor, kıtlık ve yolsuzluk devam ediyor

Pazartesi 5 Temmuz 2021

18 Haziran Cuma günü, aşırı muhafazakâr bir aday olan Ebrahim Raissi, sekiz yıldır görevde olan "reformcu" Hassan Rouhani’nin yerine İran İslam Cumhuriyeti’nin cumhurbaşkanı seçildi.
 
Tüm ülkelerde olduğu gibi, sözde Batı demokrasileri de dahil olmak üzere, seçimler yalnızca popüler düşüncenin çarpıtılmış bir yansımasıdır. Raïssi, oyların %62’si ve %51’lik çekimserlik oranıyla, yenildiği 2017’deki oylarla aynı oranda oy aldı. Bu yıl, Anayasa Muhafızları Konseyi, sözde reformcu kamptan en iyi bilinenler de dahil olmak üzere adayların çoğunu reddetmişti.

Raïssi, 1979 devriminden kaynaklanan rejimi destekleyen muhafazakâr seçmenleri, yani kayıtlı 59 milyonun 17 milyonunu harekete geçirmeden önce, halefi olabileceği Ayetullahların Dini Lideri Ali Hamaney tarafından seçildi. Yargının şu anki başkanı Raïssi, Kasım 2019’daki yüksek yaşam maliyetlerine veya yurtdışında avlanan çeşitli muhaliflere karşı göstericilerin baskısını denetledi. Ayrıca 1988’de, o zamanlar genç bir yargıç olarak, İslam Cumhuriyeti’nin kuruluşunu destekledikten sonra İran hapishanelerinde hapsedilen işçi ve sol eylemcilerin toplu infazlarına katıldı. Aşırı muhafazakâr, hatta gerici tabiri ona kesinlikle çok yakışıyor.

Ancak medya tarafından kullanılan reformcular, muhafazakârlar, aşırı muhafazakârlar gibi deyimler yanıltıcıdır. Bu farklı klikleri birbirinden ayıran şey, siyasi veya ideolojik farklılıklardan çok, iktidara ve dolayısıyla yemlik sahibine erişim konusundaki rekabetleridir.

Dolayısıyla seçimlerden dışlanan baş “reformcu” Ali Laricani, zengin bir eşraf ailesine mensuptur. Geçen yıla kadar Ulusal Meclis Başkanı, uzun süredir Hamaney’e yakın bir muhafazakardı. İktidardan uzaklaştırılması onu bir reformcuya dönüştürdü. Rohani, Batı tarafından 2015’te büyük güçlerle İran nükleer gücünün kontrolüne ilişkin anlaşmayı imzaladığı ve 2018’de Trump tarafından kınandığı için alkışlanıyor. Ancak aynı Rohani, 2017-2018 kışında ikinci dönemini sert bir şekilde başlattı. Yüksek yaşam pahalılığına, kıtlığa, köylülerden su çalınmasına veya haydut bankacılar tarafından mütevazı insanların tasarruflarına el atılmasına karşı olan halk isyanlarını bastırmak için ve daha genel olarak ülke çapında yaygın olan yolsuzluğu protesto etmek isteyenlere karşı şiddet uyguladı.

Nükleer anlaşmaya gelince, Ayetullah Hamaney’in onayı olmadan imzalanamazdı ve Raissi kampanyası sırasında anlaşmayı yeniden etkinleştirmek için her şeyi yapacağına söz verdi. Etiketleri ne olursa olsun İranlı liderlerin menfaati, dünya pazarına geri dönerek yeniden petrol ihraç edebilmektir.

Bugün Biden, Trump’ın yerini aldı, ancak ABD anlaşmaya geri dönme şartlarının taleplerini artırıyor ve başta İran işçi sınıfını etkileyen ciddi bir ambargo uyguluyor. Bu ambargo, genel yolsuzluğa ve Kovid pandemisinin sonuçlarına, ilaçlar ve aşılar da dahil olmak üzere, ithal edilen tüm gıda maddelerinin kıtlığına ve tüm fiyatlarda büyük bir artışa neden oluyor.

Özellikle kitleler arasındaki kitlesel çekimserlik, en az bu kalıcı zorluklarla olduğu kadar, Dini Lider’inkiyle rekabet edebilecek adayların yokluğuyla da açıklanabilir. (24.06.2021)


Ana sayfa | İletişim | Site planı | |

Site yaşamını izle tr  Site yaşamını izle Sınıf Mücadelesi Sayı: 273 - 5 Temmuz 2021  Site yaşamını izle Uluslararası Gündem   ?